Dana 12.12.2025. godine, u Centru za stručno obrazovanje realizovana je obuka namijenjena nastavnicima srednjih stručnih škola na temu „Zaštita i zdravlje na radu u sistemu vaspitanja i obrazovanja“. Predavanje je održala Đina Janković, autorka programa i stručna realizatorka akreditovane obuke. Obuci je prisustvovalo 13 nastavnika iz srednjih stručnih škola iz Nikšića, Cetinja, Ulcinja i Kotora, među kojima su bili nastavnici stručnih i stručno-teorijskih predmeta, kao i nastavnici zaduženi za organizaciju i realizaciju stručne prakse.
Obuka je realizovana kao odgovor na prepoznatu potrebu za jačanjem kompetencija nastavnika u oblasti zaštite i zdravlja na radu, koja predstavlja jednu od ključnih, ali često zapostavljenih komponenti stručnog obrazovanja. U praksi se pokazuje da značajan broj nastavnika, naročito onih koji su neposredno uključeni u organizaciju praktične nastave i stručne prakse kod poslodavaca, nema dovoljno sistematizovanih znanja iz ove oblasti. Iako su određeni elementi zaštite i zdravlja na radu ranije bili zastupljeni kroz pojedine stručne predmete, vremenom su ti sadržaji potisnuti ili svedeni na formalne napomene, bez dubljeg razumijevanja njihove primjene u realnim radnim uslovima.
Tokom uvodnog dijela obuke ukazano je na značaj zaštite i zdravlja na radu u kontekstu obrazovanja učenika za različita zanimanja, od kojih su mnoga povezana sa povećanim rizicima po bezbjednost i zdravlje. Nastavnici su istakli da se u svakodnevnom radu suočavaju sa izazovima u tumačenju zakonskih obaveza, procjeni rizika u školskim radionicama i laboratorijama, kao i u komunikaciji sa poslodavcima kod kojih se realizuje stručna praksa. Upravo iz tog razloga, obuka je prepoznata kao neophodan vid podrške nastavnicima u odgovornom obavljanju njihovih profesionalnih uloga.
Kroz jasno strukturiran sadržaj, učesnici su se upoznali sa osnovnim pojmovima i razvojem zaštite i zdravlja na radu, važećim zakonodavnim okvirom, kao i načinima organizovanja sistema zaštite i zdravlja na radu u radnoj sredini. Posebna pažnja posvećena je sagledavanju ove oblasti kroz više aspekata – pravnog, tehničko-tehnološkog, zdravstveno-socijalnog i aspekta kulture rada – čime je nastavnicima omogućeno da razumiju zaštitu i zdravlje na radu kao integralni dio profesionalnog i obrazovnog procesa, a ne samo kao zakonsku obavezu.
Značajan dio obuke bio je posvećen procjeni rizika na radnom mjestu, sa fokusom na prepoznavanje opasnosti i štetnosti u školskom okruženju, ali i u realnim radnim uslovima kod poslodavaca. Učesnici su imali priliku da se upoznaju sa načinima procjene nivoa rizika, definisanjem preventivnih mjera i značajem pravilnog dokumentovanja, što je posebno važno za planiranje i izvođenje bezbjedne praktične nastave. Takođe, obrađene su teme koje se odnose na bezbjedno korišćenje sredstava za rad, pravilnu upotrebu lične zaštitne opreme i stvaranje bezbjednih uslova rada za učenike.
U okviru obuke poseban akcenat stavljen je na ulogu nastavnika kao ključnih nosilaca znanja i kulture bezbjednosti. Učesnici su saglasni da nastavnici ne mogu kvalitetno i odgovorno prenijeti znanja učenicima ukoliko sami nijesu adekvatno osposobljeni u oblasti zaštite i zdravlja na radu. Naglašeno je da učenici, koji se obrazuju za različita stručna i često rizična zanimanja, moraju još tokom školovanja steći navike bezbjednog rada, razumijevanje potencijalnih rizika i svijest o značaju preventivnog djelovanja.
Zaključeno je da obuka „Zaštita i zdravlje na radu u sistemu vaspitanja i obrazovanja“ predstavlja važan korak ka jačanju kompetencija nastavnika srednjih stručnih škola i unapređenju bezbjednosti u procesu obrazovanja. Stečena znanja i razmijenjena iskustva doprinijeće kvalitetnijoj organizaciji praktične nastave i stručne prakse, kao i odgovornijem odnosu prema zaštiti zdravlja i bezbjednosti učenika u školama i kod poslodavaca.
